Tháng 3 năm ngoái, một vị khách mời tôi tới xem căn hộ 75m2 ở Vinhomes, anh ta mở cửa rồi bảo: Tôi muốn căn hộ trống càng nhiều càng tốt. Tôi cười khẩy vì tôi biết anh ta sẽ sớm chất đầy đồ vào thôi. thiết kế chung cư hiện đại huống này đưa tôi về thời gian đầu hành nghề của một kẻ chuyên vẽ phòng đã 11 năm trong nghề tại TP.HCM. Trong thiết kế nội thất chung cư trọn gói, điều tôi làm trước tiên là phải hiểu cách gia chủ thực sự sống, chứ không phải chỉ tạo ra một bản vẽ đẹp mắt.
Tôi từng vẽ ra những căn phòng không ai sống nổi
5 năm khởi đầu sự nghiệp của tôi tôi vẽ rất nhiều nhưng ít khi nghĩ về người ở. Bản vẽ của tôi lúc đó toàn tủ và vách ngăn, phối cảnh trông rất hoành tráng thế nhưng khi gia chủ vào sống lại chật chội và bí bách. Tôi còn nhớ như in một căn hộ 2 phòng ngủ ở quận 7, tôi thiết kế tủ âm tường khắp các mảng tường chạy dọc hành lang và phòng ngủ và cả phòng khách. Khách hàng khi nhận nhà rất hài lòng thế nhưng vừa qua 3 tháng, họ nhắn tôi qua xem tháo dỡ hầu hết vì lối đi bị chặn kín. Tôi đứng trong căn hộ đó nhìn những mảng tường trống và nhận ra mình đã sai một cách đau đớn. Kể từ đó, tôi thay đổi cách đặt câu hỏi không chỉ về phong cách mà về cách họ sống thực sự.
Thứ khiến một căn hộ sống được không phải đồ nội thất
Tôi có một người bạn thân sở hữu căn hộ gần như không có tủ thuộc Thảo Điền, tường trống, chỉ vài món đồ. Lần đầu tôi ghé chơi tôi thấy nhà anh ta sơ sài một cách khó hiểu. Nhưng chỉ sau 30 phút ngồi ở phòng khách, tôi nhận thấy không khí dễ chịu lạ thường. Chẳng có tủ, chẳng có vách ngăn nên ánh sáng xuyên suốt từ ban công vào tận bếp, lối đi rộng thoáng và tầm nhìn không bị cản trở. Cái buồn cười ở đây là anh bạn tôi không hề thiếu đồ dùng gì, anh ta chỉ cất vào một căn phòng nhỏ cuối nhà và lấy ra khi cần. Chuyện đó khiến tôi phải xem xét lại toàn bộ tư duy về khái niệm thiết kế căn hộ trọn gói. Một căn hộ đáng sống không nằm ở chuyện chất đầy nội thất, mà hệ ở sự thoáng đãng giữa lối đi, tầm nhìn và nếp sống của người đang sống trong đó.
Tôi bắt đầu hỏi khách một câu khác
Thay vì hỏi khách thích phong cách nào hay 'cần bao nhiêu chỗ cất đồ', bây giờ tôi hỏi giản dị hơn nhiều: Sáng nào bạn cũng làm gì trước khi ra cửa. Câu hỏi đó thoạt nghe hơi vô duyên nhưng nó lại mở ra mọi thứ cho toàn bộ bản thiết kế. Tôi còn nhớ một chị khách làm việc tự do tại nhà tại quận 2, chị bảo: sáng nào tôi cũng pha cà phê, đọc email tại phòng khách rồi mới bắt tay vào việc. Điều chị chia sẻ đã làm tôi thiết kế lại phòng khách của chị. Tôi không còn đặt bộ ghế sofa to hướng vào tivi, tôi thiết kế một bàn dài ngay cạnh cửa sổ, đủ chỗ cho laptop và tách cà phê, và một kệ sách nhỏ thấp chứ không phải tủ tivi to đùng. Quy trình của tôi giờ đây là đi theo khách hàng suốt một buổi sáng từ lúc thức dậy đến khi ra khỏi nhà, tôi ghi chép lại chỗ họ dừng chân, chạm tay vào, những thứ họ cầm lên rồi đặt xuống rồi mới bắt đầu vẽ. Quy trình này ngốn thời gian hơn nhưng giảm 80% nguy cơ thiết kế lệch so với lối làm việc cũ của tôi.
Căn hộ trọn gói giờ của tôi có nhiều chỗ trống hơn là đồ
Hai căn hộ tôi mới hoàn thành là ví dụ điển hình cho cách làm mới trong thiết kế chung cư trọn gói. thiết kế nội thất chung cư đẹp đầu tiên rộng 68m2 dành cho nhà 3 người thuộc một khu đô thị phía Nam Sài Gòn, căn thứ hai 90m2 cho cặp vợ chồng già tại quận 9. Trong cả hai dự án tôi chủ động cắt giảm 30% đồ nội thất so với thiết kế ban đầu, chừa các khoảng trống được tính toán không phải do tôi muốn giảm ngân sách mà vì tôi hiểu họ sẽ tự bổ sung vào những món đồ họ thích và sẽ mua thêm. Và kết quả thực tế làm tôi ngạc nhiên – khách hàng gọi lại sau 6 tháng để cảm ơn vì họ không phải vứt bỏ thứ gì. Nhìn vào số liệu thực tế từ hai dự án vừa rồi, chi phí thi công giảm 18% so với báo giá lúc đầu, tiến độ thi công nhanh hơn 12 ngày nhờ không phải làm tủ âm tường phức tạp. Tuy nhiên điều đáng quý nhất không nằm ở khoản tiền tiết kiệm được mà là việc khách tự tay thêm vào không gian những món đồ mang dấu ấn riêng mà vẫn giữ được tổng thể hài hòa. Tôi nhận ra rằng việc của một người thiết kế nội thất không phải là lấp đầy mọi góc trống bằng tủ, kệ hay vật trang trí, mà là tạo nên một cấu trúc vững chắc để cuộc sống tự nó lấp đầy. Nếu bạn đang chuẩn bị làm mới căn hộ của mình, chớ vội nghĩ 'cần sắm thêm gì', hãy dành một tuần sinh hoạt với căn phòng trống, theo dõi xem bạn thực sự cần cái gì rồi hẵng quyết định thiết kế. Tôi dám chắc bạn sẽ bất ngờ vì nhu cầu của mình đơn giản hơn nhiều.